Türkiye'de tapu işlemlerinde yapay zekâ destekli sistemlerin yaygınlaşmasıyla birlikte gayrimenkul piyasasında daha şeffaf ve güvenilir bir döneme geçiliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında kullanılan yapay zekâ tabanlı analiz sistemleri, düşük bedelli satış beyanlarının tespit edilmesinde ve kayıt dışılığın azaltılmasında önemli rol üstleniyor.
Sistemin temelini oluşturan Mekânsal Veri Analiz Sistemi (MEVA), tapuda beyan edilen satış bedellerini bölgedeki emsal satışlar, piyasa fiyatları ve banka transferleriyle karşılaştırıyor. Yapay zekâ algoritmaları tarafından riskli görülen işlemler otomatik olarak işaretlenirken, gerekli durumlarda detaylı inceleme başlatılıyor. Böylece gerçek satış bedelinin altında beyan verilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
2026'nın ilk altı ayında gayrimenkul satış adetlerinde yaklaşık %10,3'lük gerileme yaşanmasına rağmen, tapu harcı gelirlerinin 109 milyar liraya ulaşması dikkat çekti. Uzmanlar, bu artışın en önemli nedenlerinden birinin yapay zekâ destekli denetim mekanizmaları sayesinde gerçek satış bedellerinin daha doğru beyan edilmesi olduğunu belirtiyor.
CEO'dan değerlendirme
Mustafa Hakan Özelmacıklı, yapay zekâ destekli denetimlerin sektörde önemli bir dönüşüm başlattığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Satış adetlerinde düşüş yaşanmasına rağmen tapu harcı gelirlerindeki güçlü artış, gerçek satış değerlerinin daha doğru beyan edilmeye başlandığını gösteriyor. Yapay zekâ destekli analiz sistemleri hem kayıt dışılığı azaltıyor hem de gayrimenkul piyasasında şeffaflığı güçlendiriyor."